عوارض جراحی تومور مغزی که باید درباره آن بدانید

عوارض جراحی تومور مغزی با مواردی مثل تشنج، عفونت، کم شدن حافظه، عدم تمرکز و همینطور مشکل در بینایی، شنوایی و یا تکلم بروز می‌کنند. بسته به بدخیم یا خوش خیم بودن تومور و محل آن، این عوارض می‌توانند شدید تا خفیف باشند. در صورتی که پزشک شما جراح زبردستی باشد و از تکنیک‌های نوین برای جراحی استفاده کند، احتمال بروز عوارض جانبی پس از جراحی تا حد زیادی پایین می‌آید. علاوه بر این، مراقبت‌های بعد از جراحی تومور مغزی، فیزیوتراپی، توانبخشی و پیگیری منظم آزمایشات، به روند بهبودی بیمار سرعت می‌بخشند و جلوی بروز عوارض جراحی تومور مغزی را می‌گیرند.

عوامل تأثیرگذار در عوارض بعد از جراحی تومور مغزی

علل و عوامل مختلفی احتمال بروز عوارض جراحی تومور مغزی را بالا می‌برند که در ادامه به آن‌ها اشاره می‌کنیم:

نوع و محل تومور

تومور‌هایی که در نقاط حساس مغز مثلاً بخش‌های مرتبط با کنترل گفتار، حرکت یا بینایی قرار دارند، با احتمال بیشتر بروز عوارض جانبی مواجهند. علاوه بر این، خوش خیم یا بدخیم بودن تومور هم مهم است؛ معمولاً جراحی تومور‌های بدخیم قسمت‌های بیشتری از مغز را درگیر می‌کند و خطر بروز پیامد جانبی بعد از جراحی را بالا می‌برد.

ابعاد و اندازه تومور

یکی دیگر از عوامل تأثیرگذار در پیامد جراحی تومور مغزی، اندازه آن است. هر چه تومور بزرگتر باشد، جراح باید برای برداشتنش روی بخش‌های وسیع تری از مغز کار کند. گستردگی محل جراحی احتمال آسیب دیدن بافت‌های اطراف تومور را بالا برده و منجر به بروز عوارض جانبی می‌شود.

وضعیت سلامت عمومی بیمار

مشکلاتی مثل دیابت، بیماری‌های مزمن، فشار خون بالا یا سایر موارد، نه تنها روند جراحی تومور مغزی را سخت‌تر می‌کنند، بلکه احتمال بروز پیامد های منفی را هم بالا می‌برند. معمولاً هر چه بیمار جوانتر و سالمتر باشد عوارض جانبی کمتری را هم بعد از جراحی تجربه خواهد کرد.

مهارت و تجربه جراح متخصص

جراحی تومور مغزی جزء سخت‌ترین و حساس‌ترین عمل‌های جراحی است؛ به همین دلیل، تجربه، تخصص و مهارت جراح تاثیر بسیار زیادی روی کاهش احتمال بروز عوارض جراحی تومور مغزی دارد. مدیریت عوارض و اتفاقات حین عمل و اتخاذ روش‌هایی که به بافت‌های سالم مغز آسیبی نزند از جمله ویژگی‌های یک جراح متخصص زبده است.

بیشتر بخوانید: هزینه جراحی تومور مغزی

تکنیک‌های به کار رفته در جراحی

به کارگیری تکنیک‌های پیشرفته و نوین در جراحی تومور مغزی با تکونولوژی پیشرفته هم شانس موفقیت‌آمیز بودن عمل را افزایش می‌دهد و هم تأثیر بسزایی در کاهش بروز عوارض جانبی بعد از جراحی دارد. استفاده از میکروسکوپ‌های پیشرفته و تکنیک‌های به روز برداشت تومور مثل جراحی با ربات یا لیزر، مانیتورینگ عصبی پیشرفته برای جلوگیری از صدمه به مغز و به کارگیری روش‌های مدرن محافظت از مغز احتمال بروز عوارض جانبی بعد از جراحی را به شدت پایین می‌آورند.

مراقبت‌های بعد از جراحی

با اتخاذ روش‌های مؤثر مثل توانبخشی، کنترل درد، پیشگیری از عفونت و ارجاع به متخصص در صورت بروز هر نوع عارضه جانبی، می‌توان احتمال بروز پیامد بعد از جراحی تومور مغزی را کاهش داد.

رایج‌ترین عوارض جراحی تومور مغزی

عوارضی که معمولاً بیماران بعد از جراحی تومور مغزی با آن‌ها دست و پنجه نرم می‌کنند شامل موارد زیر می‌شوند:

• عفونت: عفونت محل جراحی بسیار جدی و خطرناک است؛ بنابراین در صورت بروز تب، تورم، ترشح چرکی و قرمزی در محل جراحی تومور حتماً باید به پزشک مراجعه کنید.
• تشنج: آسیب دیدن بافت مغز در طول جراحی باعث بروز تشنج بعد از عمل می‌شود؛ معمولاً پزشک برای پیشگیری و کنترل این عارضه جانبی برای شما دارو‌های ضد تشنج تجویز می‌کند.
• افسردگی و تغییرات روحی: تجربه افسردگی، اضطراب و تغییرات خلقی، یکی دیگر از پیامد این جراحی است. با حمایت عاطفی و روانی مناسب از بیمار می‌توان این عوارض را کنترل کرد.
• از دست دادن تمرکز و حافظه: برخی بیماران بعد از جراحی تومور مغزی دچار مشکلات حافظه و تمرکز می‌شوند.
• اختلالات گفتاری، شنیداری و بینایی: آفازی (Aphasia) یا زبان پریشی نوعی اختلال در گفتار است که به دلیل آسیب به بخش مربوط به تکلم در مغز رخ می‌دهد. این عارضه باعث می‌شود بیمار نتواند کلمات و جملات معناداری بگوید یا فهمیدن صحبت‌های دیگران برایش دشوار باشد. علاوه بر این، ممکن است بیمار دچار اختلالات بینایی و شنوایی مثل تاری دید یا کاهش شنوایی هم بشود.

راه‌های پیشگیری از بروز عوارض جراحی تومور مغزی

برخی راهکار‌ها به شما کمک می‌کنند تا جلوی بروز پیامد منفی را بگیرید. این روش‌ها شامل موارد زیر می‌شوند:

1. انتخاب جراح با تجربه: تجربه و تخصص جراح مغز تأثیر بسیار زیادی در کاهش عوارض بعد از جراحی تومور مغزی دارد.

2. بکارگیری روش‌های مدرن جراحی: تکنیک‌های جراحی پیشرفته و کم تهاجمی مانع از تخریب بافت سالم مغز حین جراحی و کاهش احتمال بروز عوارض جانبی می‌شوند.

3. ارزیابی و مراقبت دقیق قبل از جراحی: آگاهی از بیماری‌های زمینه‌ای بیمار پیش از عمل تومور مغزی و آماده کردن او برای جراحی در پیشگیری از بروز عوارض مؤثر است.

4. کنترل درد و عفونت: تجویز دارو‌های مناسب برای پیشگیری از درد و عفونت بعد از جراحی.

5. پیگیری و پایش دقیق بیمار: همه بیمارانی که جراحی تومور مغزی انجام می‌دهند باید به طور منظم آزمایشات و بررسی‌های لازم برای پیشگیری از بروز عوارض را انجام دهند.

6. فیزیوتراپی و توانبخشی: فیزیوتراپی، گفتاردرمانی، کاردرمانی و روان درمانی همگی در کاهش عوارض جانبی بعد از جراحی تومور مغزی مؤثرند.

سؤالات متداول

نتیجه گیری

از آنجایی که مغز عضو بسیار حساس و ظریفی است، کنترل و مدیریت پیامد جراحی تومور مغزی که در این مطلب به آن‌ها اشاره کردیم اهمیت ویژه‌ای دارد. جراحی تومور مغزی توسط یک پزشک ماهر و با تجربه نه تنها در کاهش این عوارض جانبی مؤثر است، بلکه باعث می‌شود بیمار خیلی زود مسیر بهبودی را طی کند و به زندگی عادی برگردد. پزشکان زبده و مجرب بیمارستان سلامت فردا با تجربه‌ای چندین ساله در بکارگیری از تکنیک‌های مدرن جراحی مغز و پیگیری و مراقبت‌های مداوم بعد از عمل، نوید یک زندگی با کیفیت و بدون عارضه را به بیمارانشان می‌دهند.